PPK öncesi: manşet iniyor, hizmet ve petrol inmiyor · Faiz dışı denge açığa döndü
48 gün önce "kredibilite kazanıldı, sıra petrolde" demiştik. Petrol geri geldi: Brent 10 Ağustos'ta 83 dolara indikten sonra 9 Eylül'de yeniden 99.5 dolar [ICE] — Hürmüz'de İran-ABD karşılıklı tanker operasyonları. Manşet TÜFE üç aydır iniyor (Haz %32.11 → Tem %31.75 → Ağu %31.51) [TÜİK], ama kompozisyon bozuk: hizmet enflasyonu %40.28'e yükseldi, ulaştırma tek ayda %4.82 arttı. Temmuz'da faiz dışı denge 51 milyar TL açık verdi [HMB] — programın mali çıpasında ilk çatlak. İstihdam bir ayda 388 bin kişi azaldı, atıl işgücü %30.6 [TÜİK]. Yarın PPK: 25 kurumdan 24'ü sabit bekliyor [AA Finans]; asıl soru metnin Ekim'e kapı açıp açmayacağı. Tek net iyi haber: KKM sıfırlandı.
Enflasyon: manşet iyi, çekirdeğin altı kötü. Ağustos aylık %1.84, yıllık %31.51; çekirdek C %30.07 [TÜİK 3 Eyl]. Dezenflasyonun tek motoru temel mallar (aylık -%0.28, yıllık %15.89). Hizmet %40.28 ile Haziran'dan 0.64 puan yukarı, gıda %33.79, konut-enerji %39.77. TCMB Enflasyon Raporu'nda yıl-sonu tahminini %26'dan %28'e çekti [TCMB 13 Ağu]; Ağustos PKA yıl-sonu %29.43; OVP %28.4 [SBB 6 Eyl]. Üç kurumsal tahmin 28-29.5 bandında kümelendi — resmi ara hedef %24 fiilen terk edildi. Ekim'de enerji tarifesi zammı (Eylül'de Hazine görüşmeleri, Nisan'daki +%25'ten sonra ilk revizyon) ve buğday hasadında %40-50 verim kaybı [TOB] 4Ç için yukarı yönlü üçlü risk oluşturuyor.
Küresel sıkılaşma dönüşü — Türkiye için en az fiyatlanan risk. 29 Temmuz FOMC'de karar sabitti ama oylama 9-3: Hammack, Kashkari ve Logan artış istedi. Warsh Jackson Hole'da "hedefe güven oluşmazsa daha fazla adım gerekebilir" dedi; piyasa 16 Eylül için %66 ihtimalle 25bp artış fiyatlıyor [CME/ING]. ECB 23 Temmuz'da sabit kaldı ama 10 Eylül toplantısında mevduat faizini %2.50'ye çıkarma tartışması var [Reuters/Dünya]. İki büyük merkez bankasının aynı hafta sıkılaşması, TCMB'nin Ekim indirim penceresini daraltır ve carry trade'in geri dönüş maliyetini yükseltir. Yabancı 28 Ağustos haftasında hissede +329 mn dolar alıcı, DİBS'te -87 mn satıcı [TCMB] — tahvil tarafında ilk çözülme işareti.
Kur ve rezerv: kontrollü ama pahalı savunma. USD/TRY 48.48 (9 Eyl); 31 Ağustos'ta 48.26 ile tarihi zirve, Ağustos'ta +0.76 TL — aylık ~%2 nominal aşınma, yani reel değerlenme sürüyor [TCMB]. Toplam rezerv 4 Eylül haftasında 183.8 milyar dolar (haftalık -4.4), 21 Ağustos'ta 188.4 ile 13 Mart'tan beri zirve [TCMB]. Ancak kompozisyon dikkat gerektiriyor: altın 117.1 milyar ile rezervin %64'ü — ons 4.350 dolara çıktıkça rezerv rakamı şişiyor, döviz bacağı 71.1 milyarda ve son haftada 3.1 milyar eridi. Swap hariç net rezervin güncel değeri kamuya açık kaynaklarda doğrulanamadı. CDS ~217 bp (Temmuz sonu 237.8'den geriledi) [Gedik]; panelin 23 Temmuz'daki 206 tabanıyla kaynak uyumsuzluğu var, seri doğrulanmalı.
Reel ekonomi: anketler iyileşiyor, sert veri kötüleşiyor. 2Ç GSYH %2.3 (ç/ç +%1.1), tarım +%13.3 baz etkisiyle taşıdı [TÜİK 31 Ağu]. PMI Ağustos 48.1 — üç ayın zirvesi ama beşinci ay 50 altında, beş ayda ilk kez tüm sektörlerde yeni sipariş düşüşü [ISO]. Tüketici güveni 90.8 ile Mayıs 2023'ten beri en yüksek [TÜİK]. Buna karşılık Haziran sanayi üretimi yıllık -%1.4 (yüksek teknoloji -%20.3), Temmuz işsizliği %8.1'e yükselirken istihdam 388 bin kişi azaldı, genç işsizlik %14.5, atıl işgücü %30.6 [TÜİK]. Otomotiv Ağustos'ta -%20.3 [ODMD]; konut Temmuz'da -%17 ama ipotekli satış +%23.7 [TÜİK] — faiz indirimi beklentisiyle kredi kanalına koşan hane, nakitte yok. Kredi kartı borcu 3.45 trilyon TL, yedi haftada +%8.5; takipteki alacaklar 845 milyar [BDDK].
Maliye: çıpa gevşedi. Temmuz merkezi bütçesi -378 milyar TL, faiz dışı denge -51.3 milyar açık (2025 Temmuz'da +110.7 fazlaydı); Ocak-Temmuz açığı 1.32 trilyon [HMB]. Hazine nakit dengesi Ağustos'ta +49.8 milyar fazla verdi, faiz dışı +209.6 — nakit tarafı bütçeden iyi görünüyor [HMB 8 Eyl]. Yapılandırma paketi TBMM'de: 72 ay taksit, teminatsız tecil 1 milyon TL; üretim ve zirai kazanca %12.5 kurumlar vergisi; 500 bin sosyal konut teslimi Mart 2027 [Kabine 7 Eyl]. 2017 ve 2022 öncesinde gördüğümüz seçim-öncesi genişleme paterni artık tek tek kalemlerde değil, faiz dışı dengede görünüyor. Fitch (BB-/durağan, 18 Tem) ve Moody's (Ba3/durağan, Tem) teyitleri bu tabloyu henüz fiyatlamadı; S&P 16 Ekim'de bakacak.
Siyaset: iki ana muhalefet partisi aynı anda hukuki belirsizlikte. Ankara BAM 21 Mayıs'ta CHP'nin 38. Kurultayı'nı ve İstanbul il kongresini "mutlak butlan"la iptal etti, sonraki kurultayları da geçersiz saydı; dosya 17 Temmuz'dan beri Yargıtay'da [Bianet/Takvim]. İmamoğlu casusluk davasında iddianame kabul edildi (20 yıla kadar istem, gazeteci Yanardağ da sanık), tutukluluk sürüyor, duruşma 29 Eylül'e ertelendi; diploma davası 25 Aralık [Hürriyet/Yeni Şafak]. DEM bileşeni ESP'ye operasyonda 47 tutuklama (DEM açıklaması; tarih doğrulanamadı). İstanbul il kayyumunun güncel durumu, DEM kapatma davası ve Eylül kongre takvimi kamuya açık kaynaklarda teyit edilemedi — bu kalemler panelde "doğrulanmadı" etiketiyle taşınıyor, bayat okuma olarak değil.
Sonuç ve PPK okuması. Sabit lehine: hizmet %40.28, ulaştırma %4.82, Fed artış fiyatlaması, ECB aynı gün, USD/TRY rekor, faiz dışı açık, Ekim enerji zammı, TCMB'nin kendi tahmin revizyonu. İndirim lehine: manşet üç aydır iniyor, çekirdek C geriliyor, temel mal deflasyonda, sanayi ve istihdam zayıf, KKO düşüyor, PMI beş aydır eşik altında, anket medyanı zaten sabit (sürpriz yok). Birincil senaryo: %37 sabit, metinde Ekim'e koşullu kapı (JPMorgan ve Morgan Stanley Ekim+Aralık 100'er bp bekliyor). Alternatif senaryo: TCMB Fed'i beklemeden 100bp indirir; TL'de aşınma hızlanır, hizmet enflasyonu 4Ç'de %40'ın üstünde kalır. Kötü senaryo: Fed 16 Eylül'de artırır + Brent 110'u aşar + Ekim enerji zammı → TCMB Aralık'a kadar sabit, yıl-sonu TÜFE %30 üstü, cari açık 51 milyara ulaşır. Bu senaryolara olasılık atanmadı — panelin kalibre edilmiş bir olasılık modeli henüz yok ve analist tahmini yüzdeyi veri gibi sunmak istemiyoruz. Önümüzdeki 30 günün takvimi: 10 Eyl PPK + ECB, 11 Eyl Temmuz cari denge, ~15 Eyl Ağustos bütçesi, 16 Eyl FOMC, 29 Eyl İmamoğlu duruşması, 3 Ekim Eylül TÜFE'si, 16 Ekim S&P.